روش های هک یا از کار انداختن دستگاه حضور و غیاب
با گسترش فعالیتهای سازمانها و شرکتهای خصوصی و دولتی، کنترل دقیق تردد و ثبت زمان ورود و خروج پرسنل به موضوعی حیاتی تبدیل شده است. در این راستا، استفاده از دستگاه حضور و غیاب یکی از اصلیترین راهکارها برای مدیریت منابع انسانی و ارزیابی عملکرد روزانه کارکنان به شمار میآید.
با این حال، همیشه افرادی در محیط کار وجود داشتهاند که سعی در از کار انداختن دستگاه حضور و غیاب یا دور زدن سیستمهای کنترل تردد داشتهاند. در این مقاله به بررسی انواع این دستگاهها، نحوه عملکردشان، تلاشهای رایج برای هک دستگاه حضور و غیاب و میزان موفقیتآمیز بودن این روشها میپردازیم.
چرا برخی به دنبال دور زدن دستگاه حضور و غیاب هستند؟
نیاز به نظم در ورود و خروج، فرهنگ سازمانی ضعیف، یا نبود نظارت کافی باعث شده برخی کارکنان تلاش کنند با تقلب و دور زدن دستگاه حضور و غیاب، ساعت کاری خود را دستکاری کنند.
از طرفی، شرکتهایی که هنوز از مدلهای قدیمی و آسیبپذیر استفاده میکنند، بیشتر در معرض این تهدید قرار دارند. اینجاست که اهمیت استفاده از سیستمهای مدرنتر و ایمنتر، مثل دستگاههای بیومتریک، مشخص میشود.
روش دور زدن دستگاه حضور و غیاب
تکنیکهایی که در ادامه به آنها اشاره میشود، بر اساس تحلیلهای مفهومی و تجربیات امنیتی در حوزه سیستمهای کنترل حضور و غیاب تهیه شدهاند. هدف اصلی شناسایی تهدیدها و آسیبپذیریهای احتمالی در انواع روش های از کار انداختن دستگاه حضور و غیاب و کمک به مدیران برای انتخاب سیستمهای ایمنتر و افزایش سطح امنیت این دستگاهها است.
دستگاههای تشخیص چهره
- استفاده از عکس چاپی یا اسکن سهبعدی صورت: تلاش برای فریب برخی مدلهای دستگاه تشخیص چهره که فاقد قابلیت تشخیص زندهبودن (Liveness Detection) هستند.
- پخش ویدیو از گوشی یا تبلت: نمایش تصویر متحرک چهره به سنسورهایی که در دستگاه تشخیص چهره، توانایی تحلیل عمق یا حرکات طبیعی صورت را ندارند.
- ماسک سیلیکونی با کیفیت بالا: شبیهسازی چهره واقعی با ابزارهای بسیار پیچیده و پرهزینه که در موارد خاص میتواند برخی دستگاههای تشخیص چهره ضعیف را دچار خطا کند.
دستگاههای اثر انگشت
- سوءاستفاده از باگ ثبت چندگانه: بهرهبرداری از خطاهای نرمافزاری در برخی مدلها که موجب ثبت ترددهای تکراری و تقلبی میشود.
- تزریق کد مخرب از طریق USB در مدلهای قدیمی: میتواند زمینهساز دور زدن دستگاه حضور و غیاب اثر انگشتی باشد؛ بهویژه در دستگاههای قدیمی که بهدلیل نبود بهروزرسانیهای امنیتی، آسیبپذیرتر هستند
دستگاههای کارتی (RFID / NFC)
- Relay Attack روی کارت یا تگ: انتقال سیگنال کارت از فاصله نزدیک بدون حضور واقعی دارنده کارت.
- کلون کردن کارت یا تگ: کپی اطلاعات کارتهای ساده یا قدیمی برای استفاده غیرمجاز.
روشها و تکنیکهای عمومی (مستقل از نوع دستگاه)
- تزریق داده به شبکه (Spoofing): جعل اطلاعات تردد در مسیر ارتباطی بین دستگاه و سرور مرکزی.
- قطع ارتباط دستگاه با سرور: ایجاد اختلال موقت شبکه برای ناقص ماندن ثبت یا ارسال دادهها.
- تغییر ساعت سیستم دستگاه: دستکاری زمان داخلی برای ایجاد ناهماهنگی در گزارشهای ورود و خروج.
- سوءاستفاده از حالت Emergency یا Backup: استفاده از حالتهای اضطراری که معمولاً کنترل امنیتی ضعیفتری دارند.
- قطع برق و استفاده از ثبت آفلاین: بهرهبرداری از محدودیتهای حالت آفلاین در برخی دستگاهها.
راهکارهای جلوگیری از هک و دور زدن دستگاه حضور و غیاب
برای افزایش امنیت سیستمهای حضور و غیاب و کاهش احتمال سوءاستفاده، اقدامات پیشگیرانه زیر توصیه میشود:
- استفاده از بیومتریک پیشرفته با تشخیص زندهبودن (Liveness Detection): بهرهگیری از سیستمهای پیشرفته بیومتریک که توانایی شناسایی تغییرات طبیعی بدن انسان (مانند حرکت چشم یا لرزش پوست) را دارند.
- بهروزرسانی منظم Firmware و نرمافزار حضور و غیاب: نصب آخرین بهروزرسانیها و وصلههای امنیتی برای جلوگیری از بهرهبرداری از آسیبپذیریهای شناختهشده.
- غیرفعالسازی یا محدودسازی پورتهای فیزیکی غیرضروری: جلوگیری از استفاده غیرمجاز از پورتهای USB یا سایر ورودیهای فیزیکی که ممکن است به سیستم آسیب برسانند.
- استفاده از رمزنگاری ارتباط دستگاه و سرور: اطمینان از اینکه تمامی دادههای رد و بدلشده میان دستگاه و سرور از طریق کانالهای امن و رمزنگاریشده منتقل شوند.
- تعریف سطوح دسترسی دقیق برای مدیران و اپراتورها: محدود کردن دسترسی به اطلاعات و قابلیتهای مدیریت دستگاه فقط به افرادی که نیاز دارند، بهمنظور کاهش احتمال دسترسی غیرمجاز.
- پایش مداوم لاگها و گزارشهای تردد مشکوک: نظارت مستمر بر دادههای ورود و خروج به سیستم برای شناسایی فعالیتهای غیرعادی و خطرناک.
- آموزش کارکنان درباره پیامدهای قانونی و سازمانی سوءاستفاده: آگاهیبخشی به تمامی کارکنان درباره خطرات قانونی و سازمانی ناشی از سوءاستفاده از سیستمهای حضور و غیاب، بهویژه تقلب یا تلاش برای دستکاری اطلاعات.
از کار انداختن دستگاه حضور و غیاب؛ واقعیت یا تصور؟
در عمل، نحوه از کار انداختن دستگاه حضور و غیاب مدرن بسیار چالشبرانگیز است. این دستگاهها معمولا از سیستمهای لاگبرداری، حافظههای پشتیبان و مکانیزمهای هشدار برخوردارند که هرگونه اختلال عمدی در عملکرد آنها را به سرعت شناسایی میکنند. به همین دلیل، تلاش برای از کار انداختن دستگاهها، بهویژه در دستگاههای پیشرفته، نه تنها مشکلساز است، بلکه احتمال شناسایی سریع این اقدامات نیز بسیار بالا است.
سوالات متداول
آیا هک دستگاه حضور و غیاب بهسادگی امکانپذیر است؟
خیر، در دستگاههای جدید و بهروز، این کار بسیار دشوار، پرریسک و اغلب قابل شناسایی است.
دور زدن دستگاه حضور و غیاب چه پیامدهایی دارد؟
این اقدام میتواند منجر به پیگرد قانونی، اخراج از سازمان، جریمههای مالی و از بین رفتن اعتبار شغلی شود.
آیا دستگاههای قدیمی بیشتر در معرض دور زدن قرار دارند؟
بله، دستگاههایی که بهروزرسانی امنیتی دریافت نمیکنند یا از فناوریهای قدیمی استفاده میکنند، آسیبپذیرتر هستند.
چگونه میتوان متوجه تلاش برای دور زدن دستگاه حضور و غیاب شد؟
با بررسی منظم لاگها، گزارشهای تردد غیرعادی و استفاده از سیستمهای هشداردهنده میتوان این موارد را شناسایی کرد.
بهترین راهکار برای افزایش امنیت دستگاه حضور و غیاب چیست؟
استفاده از تجهیزات بهروز، بیومتریک چندعاملی، بهروزرسانی منظم نرمافزار و نظارت مستمر بر گزارشها.
بهترین و امنترین انتخاب برای دستگاه حضور و غیاب چیست؟
استفاده از دستگاههای بیومتریک چندعاملی مانند ترکیب تشخیص چهره با اثر انگشت یا کارت در کنار تجهیزات بهروز، بهروزرسانی منظم نرمافزار و نظارت مستمر بر گزارشها، بالاترین سطح امنیت را برای سیستمهای حضور و غیاب فراهم میکند.
سخن آخر
دستگاههای حضور و غیاب به بخش جدانشدنی از سیستم منابع انسانی شرکتها و سازمانها تبدیل شدهاند. گرچه در گذشته امکان از کار انداختن یا هک دستگاه حضور و غیاب وجود داشت، اما با پیشرفت تکنولوژیهای تشخیص اثر انگشت و چهره، امنیت این سیستمها به شکل قابلتوجهی افزایش یافته است.
در نهایت، برای جلوگیری از تقلب و اطمینان از صحت دادههای تردد، استفاده از دستگاههای مدرن و آموزش مداوم مدیران منابع انسانی ضروری است.